Πριν απο περίπου 15 χρόνια όταν διανύαμε τα τέλη της ρομαντικής εποχής του φιλμ, η φωτογραφική μηχανή δεν ήταν πια μόνο προνόμιο όσων είχαν κάποιο συγγενή στην Αμερική ή όσων ήταν πιο ευκατάστατοι οικονομικά. Μια φωτογραφική μηχανή υπήρχε σχεδόν σε όλα τα σπίτια. Η χρήση της βέβαια ήταν λίγο σπανιότερη, ίσως γιατί στο τσαντάκι της δεν χώραγαν πάνω απο 3 καρούλια, ίσως επίσης γιατί κανείς δεν τράβαγε περισσότερες φορές την ίδια πόζα. Βέβαια υπήρχαν και κάποιοι πολύ πιο παθιασμένοι που άλλαζαν 15 καρούλια την ημέρα.
Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε, είναι πολύ σύνηθες σε κάθε οικογένεια το κάθε μέλος να έχει πλέον τη δική του φωτογραφική μηχανή. Τώρα πια δεν χρειάζεται χώρος για καρούλια, ούτε να τρέχουμε στο φωτογραφείο να τα αγοράσουμε. Δεν χρειάζεται να είμαστε φειδωλοί στα κλικ εκτός κι αν κοντεύει να γεμίσει η 16αρα κάρτα μας. Τώρα είμαστε ελεύθεροι. Ειδικά αν βρεθούμε σε εκστατική κατάσταση μπορούμε να τραβήξουμε και μια φωτογραφία ανα δευτερόλεπτο. Έτσι κι αλλιώς είναι δωρεάν. Όυτε για εμφάνιση θα πληρώσουμε, ούτε για εκτύπωση.
Τι γίνεται όμως όταν θέλουμε να δείξουμε σε κάποιον τις φωτογραφίες για τις οποίες είμαστε περήφανοι; Όσες φορές στο παρελθόν έδειχνα φωτογραφίες, παρατηρούσα οτι μετά απο 5 λεπτά το μάτι του θεατή έβλεπε αλλά δεν κοίταζε. Καμιά φορά το στόμα του άνοιγε διάπλατα, καμιά φορά το βλέμμα κατηφόριζε προς το ρολόι του και πολύ πιο σπάνια ευτυχώς έβγαινε και κάποιο δάκρυ. Κάποιος που μια φορά μου συστήθηκε σαν άρρωστος με τη φωτογραφία λέγοντας μάλιστα οτι στο σκληρό του δίσκο έχει 12 gb απο φωτογραφίες λουλουδιών. Φανταστείτε αν μας καλούσε σπίτι του να τις δούμε…
Για όλους αυτούς που αποθηκεύουν απλά τις φωτογραφίες τους, ένας σκληρός δίσκος είναι αρκετός και δεν πιάνει και πολύ φυσικό χώρο. Για όσους όμως βλέπουν τη φωτογραφία σαν απόσταγμα της ματιάς τους, τότε το delete είναι αναγκαστικό. Και δεν είναι ποτέ τόσο απλό.
Πίσω στα σχολικά χρόνια μια απο τις πιο δύσκολες ασκήσεις ήταν να γράψουμε μια περίληψη με πολλή ουσία και λιγότερες λέξεις. Σε ένα συνέδριο κάποιος ομιλητής είπε “συγγνώμη που δεν έχω το χρόνο να είμαι πιο γρήγορος”. Για να κρατήσουμε την ουσία της φωτογραφίας πρέπει να ξεφορτωθούμε οτιδήποτε δεν έχει να κάνει μ’αυτήν.
Γι’αυτό μια διεργασία που είναι πιο δύσκολη απο αυτή της φωτογράφησης, είναι η διαδικασία της επιλογής και ακόμα πιο δύσκολη αυτή του σβησίματος. Ειδικά στα πρώτα μας βήματα είμαστε πολύ δεμένοι συναισθηματικά με τις φωτογραφίες μας , τις βλέπουμε σαν καρπούς, σαν παιδιά μας. Με τον καιρό όμως έχουμε την ανάγκη να είμαστε όλο και λιγότερο φλύαροι. Γι’αυτό και όταν πρόκειται για τους μεγάλους φωτογράφους δεν τίθεται θέμα καλής ή κακής φωτογραφίας, αλλά φωτογραφίας και μη φωτογραφίας.
Στην ουσία φωτογραφία υπάρχει όταν μέσα απο αυτήν ανοίγονται ταυτόχρονα δυο παράθυρα, ένα προς τον θεατή και ένα προς τον ίδιο τον φωτογράφο. Ο Henri Caretier Bresson στο βιβλίο του “Αποφασιστική στιγμή” μας εξηγεί οτι φωτογραφία υπάρχει όταν η καρδιά, το μάτι και το χέρι μας βρεθούν στην ίδια ευθεία.
Εδώ όμως προκύπτει ένα άλλο πρόβλημα. Όσο πιο ουσιώδεις γίνουμε τόσο λιγότεροι θα καταλάβουν τη φωτογραφία μας. Είναι σαν να μιλάμε μια απο τις πολλές διαλέκτους μιας δύσκολης ξένης γλώσσας. Γιατί περί ξένης γλώσσας πρόκειται.
Γι’αυτό δεν είναι δυνατόν να χρισιμοποιούμε ταυτόχρονα τις έννοιες “καλλιτεχνική” και “επαγγελματική” φωτογραφία. Δεν μπορούν αυτές οι έννοιες να συνυπάρξουν και δεν πρέπει άλλωστε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου