Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010

Το παλιό καλό φιλμ και ο ψυχρός ψηφιακός αισθητήρας


Άργησα να μπω στην ψηφιακή εποχή. Όταν έμεινα χωρίς μηχανή βρέθηκα στο δίλημμα: μια slr αναλογική ή μια μικρή ψηφιακή; Οι παιδικές αναμνήσεις με ωθούσαν στην αναλογική ενώ η ευελιξία και η συντομία χρόνου με πηγαίναν στην ψηφιακή.

Η μαγεία του σκοτεινού θαλάμου με τη σιωπή, τη μυρωδιά των διαλυμάτων και το απαλό πορτοκαλί φως θα μου μείνει αξέχαστη αφού όταν ήμουν στο δημοτικό, μετά το παιχνίδι στην γειτονιά, έτρεχα στο υπόγειο γκαράζ του πατέρα μου το οποίο τα απογεύματα μεταμορφωνόταν σε εργαστήρι ζωγραφικής και τα βράδια σε camera scura. Τότε υπήρχε η σιωπηλή αναμονή του εμφανιστή, του στερεωτή και του πλυσίματος μέχρι να δείς το τελικό αποτέλεσμα. Για να μην πω για την χρονομέτρηση της προβολής πάνω στο χαρτί που γινόταν με πραγματικά κομμένη την ανάσα. Θυμάμαι οτι η όλη ωρολογία είχε πολύ πλάκα. Ο στερεωτής λεγόταν φιξατέρ, όπως μοτέρ, καρμπυρατέρ…ακουγόταν στα παιδικά μου αυτιά σαν κάτι υπερφυσικό. Επίσης όλα τα διαλύματα ονομάζονταν μπάνια, λες και τα φωτογραφικά χαρτιά έκαναν αφρόλουτρο…

Ήταν όλα σαν μια ιεροτελεστεία, από το φόρτωμα του φιλμ στη μηχανή μέχρι την τοποθέτηση της φωτογραφίας κατω απο τη βρύση και το άπλωμα με τα ειδικά μανταλάκια. Όλα αυτά βέβαια γίνονταν στον ελεύθερο χρόνο, που τότε ήταν άφθονος. Επίσης υπήρχε και το ανάλογο κόστος για τη μηχανή προβολής, τα χημικά, τα χαρτιά και ό,τι άλλο ήταν αναγκαίο. Η φωτογραφία ανέκαθεν ήταν ακριβό σπορ.
Δεν ήθελα να αγοράσω ψηφιακή μηχανή. Θα έχανα όλη τη μαγεία της ιεροτελεστίας η οποία για ένα αρκετά ψυχαναγκαστικό άνθρωπο ήταν το παν. Απο την άλλη η ψηφιακή σου έδινε την ευκολία να τραβήξεις άπειρες φωτογραφίες και να τις δείς άμεσα. Γύριζες σπίτι σου και “τακ!” έβλεπες φωτογραφίες. Βέβαια όλες ήθελαν να περάσουν απο photoshop ώστε να “βελτιωθούν”, και αυτό αρχικά με ενοχλούσε ακόμα περισσότερο. Απο εκεί που έκανα με ευλάβεια ορισμένες κινήσεις τώρα να κάνω απλά κλικ; εξάλλου τι νόημα έχει η φωτογραφία που έχει υποστεί επεξεργασία στον υπολογιστή; Είναι απλά ένα κατασκεύασμα μιας μηχανής και όχι δικό μου.

Τελικά αγόρασα ψηφιακή. Ούτε χρόνο για εμφάνιση και εκτύπωση είχα, αλλά το πιο σημαντικό, ούτε τον χώρο για να στήσω σκοτεινό θάλαμο. Η μικρή και ικανότατη τότε ψηφιακή μηχανούλα μου με οδήγησε έπειτα στην αγορά μιας ερασιτεχνικής dslr. Τον ίδιο χρόνο έτυχε να ακολουθήσω τα σεμινάρια ενός αρκετά αυστηρού φωτογραφικού συλλόγου όσον αφορά την έννοια της φωτογραφίας. Εκεί κατάλαβα οτι είτε κάποιος ακολουθεί την πατροπαράδοτη μέθοδο είτε την πιο μοντέρνα, σημασία έχει το τελικό αποτέλεσμα. Έτσι κι αλλίως και στις δυο περιπτώσεις η τελική φωτογραφία είναι αποτέλεσμα επεξεργασίας – είναι λάθος να πιστεύουμε οτι αυτό γίνεται μόνο στην ψηφιακή. Το φίλμ απο τη στιγμή που θα εγκαταλείψει την μηχανή είναι καταδικασμένο σε επεξεργασία. Είναι αφέλεια να κατηγορούμε το photoshop σαν εργαλείο αλλοίωσης της εικόνας εκτός αν ο χειρισμός γίνεται απο γραφίστα και το τελικό αποτέλεσμα προορίζεται για διαφήμηση. Ο φωτογράφος ό,τι έκανε στον σκοτεινό θάλαμο το ίδιο κάνει και στον υπολογιστή, ας μη παραμυθιαζόμαστε. Φωτεινότητα, κοντράστ, και κροπ. Ακόμα και το κροπ είναι παρακινδυνευμένο.

Ο χρόνος περνάει, οι εποχές αλλάζουν. Η ασπρόμαυρη τηλεόραση δίνει τη θέση της στη φλατ lcd, το αναλογικό σήμα στο ψηφιακό, η σκάφη στο πλυντήριο, ο παγοπώλης στο ψυγείο, το άλογο στο αυτοκίνητο, τα σήματα καπνού στο κινητό τηλέφωνο. Και η ασπρόμαυρη και η lcd τα ίδια χάλια προγράμματα δείχνουν, και ο πάγος λιώνει και το ψυγείο σταματά απο μια διακοπή ρεύματος, και το άλογο και το αυτοκίνητο μπορούν να σε σκοτώσουν, και τα σήματα καπνού και οι ραδιομαγνητικές ακτινοβολίες προκαλούν καρκίνο…αν με μια αναλογική και με μια ψηφιακή μηχανή βγάζουμε τις ίδιες μάπα φωτογραφίες, τότε δεν πρέπει να τσακωνόμαστε για το ποιά είναι καλύτερη και πιο γνήσια. Και στις δυο περιπτώσεις είμαστε τουλάχιστον γραφικοί.

Η μηχανή είναι απλά το μέσο και όχι ο σκοπός. Οι μεγάλοι ζωγράφοι δεν κολλήσαν στο αν θα χρησιμοποιήσουν κηρομπογιά ή λαδομπογιά…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου